ലോകത്ത് അധര്മം നടമാടുമ്പോള് ദൈവം അവതരിക്കും എന്നതാണ് ഹൈന്ദവവിശ്വാസം. മറ്റ് മിക്ക മതങ്ങളും സംസ്കാരങ്ങളും അത്തരത്തിലുള്ള ചില വിശ്വാസങ്ങള് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഹിന്ദുമിത്തോളജി പ്രകാരം ത്രിമൂര്ത്തികളാണ് ലോകത്തെ നയിക്കുന്നത്. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവന് എന്നീ ദൈവങ്ങളാണ് അത്. അവര്ക്ക് മൂന്ന് പേര്ക്കും ഓരോ ധര്മങ്ങളുമുണ്ട്.
സൃഷ്ടി,സ്ഥിതി, സംഹാരം എന്നിവയാണ് അവ. ബ്രഹ്മാവ് സ്രഷ്ടാവും വിഷ്ണു സ്ഥിതിയും ശിവന് സംഹാരവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന വാദമാണ് പ്രധാനമായുള്ളത്. അവരില് വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമാണ് രാമായണത്തിലെ രാമന്. വിഷ്ണുലോകത്തില് പ്രശ്നങ്ങള് വരുമ്പോള് പല തരത്തില് അവതരിക്കാറുണ്ട്. അത്തരത്തില് പത്ത് അവതാരങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്. ദശാവതാരം എന്ന് അത് അറിയപ്പെടുന്നു. 26 അവതാരങ്ങള് എന്നാണ് കണക്ക്.
എന്നാല് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പത്ത് അവതാരങ്ങളെ ദശാവതരം എന്ന സംജ്ഞയില് ഒതുക്കുകയാണ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. മല്സ്യത്തില് തുടങ്ങി കല്ക്കിയില് അവസാനിക്കുന്ന അവതാരങ്ങളുടെ വിപുലമായ ഒരു കഥാശേഖരമാണ് ഹിന്ദുമിത്തോളജി.
ത്രിമൂര്ത്തികളില് വിഷ്ണുവാണ് അവതാരങ്ങളിലൂടെ ലോകം പരിപാലിക്കുന്നത്. അവതാരങ്ങള്ക്കോരോന്നിനും ഓരോ ധര്മങ്ങളാണ് ഉള്ളത്. മല്സ്യം, കൂര്മം, വരാഹം, നരസിംഹം, വാമനന്, പരശുരാമന്, ശ്രീരാമന്, ബലഭദ്രന്, ശ്രീകൃഷ്ണന്, കല്ക്കി എന്നിവയാണ് പത്ത് അവതാരങ്ങള്.
ഇതുകൂടാതെ സനകന്, സനന്ദന്, സനാതനന്, സനല്കുമാരന്, നാരദന്, നരനാരായണന്മാര്, കപിലന്, ദത്താത്രേയന്, യജ്ഞന്, ഋഷഭന്, പൃഥു, മോഹിനി, ഗരുഢന്, ധന്വന്തരി, വ്യാസന്, ബുദ്ധന് എന്നിവയും വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങള് എന്ന നിലയില് വിഖ്യാതമാണ്.
എല്ലാ അവതാരങ്ങളും അവതാര ധര്മം നിര്വഹിച്ചതിന് ശേഷം തിരോധാനം ചെയ്യുകയാണ് പതിവ്. രാമായണത്തിലെ രാമന് രാവണനിഗ്രഹശേഷം സരയൂ നദിയില് തിരോധാനം ചെയ്യുകയാണ്.
കേവലം അതാര ലക്ഷ്യങ്ങളേ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങളേക്കാള് മനുഷ്യജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സങ്കീര്ണതകള് പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും ചര്ച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നിടത്താണ് രാമായാണത്തിന്റെ പ്രസക്തി.
കമലാഹാസന് ദശാവതാരം എന്ന സിനിമയൊരുക്കിയതിന്റെ അടിസ്ഥാനം പത്ത് കാഴചപ്പാടുകളാണ്. അതിലെ പത്ത് കഥാപാത്രങ്ങളും ഒരു അര്ത്തത്തിലല്ലെങ്കില് മറ്റൊരു അര്ത്ഥത്തില് ലോകത്തിന് നന്മ ചെയ്യാന് പിറന്നവരാണ്. ആ അര്ത്ഥത്തിലുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് വച്ച് പുലര്ത്തുന്ന നിരവധി കലാസൃഷ്ടികള് ലോകത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
